Het verhaal van Priester Daens

in het Aalst van toen en nu 

 

 

De schemer hangt al boven Aalst wanneer een priester langs de witte muur stapt

van de drukkerij van Pieter Daens, net achter de Werfkapel, en er aanklopt op de zware deur…

 

werf HPIM1723 

 

Adolf, mijn beste broer! Wat een verrassing! We hebben u al lang niet meer gehoord of gezien. Natuurlijk zijt

ge welkom! De kinderen zullen blij zijn dat ge er zijt. Kom binnen, let niet op de rommel in de drukkerij.

Dat zijt ge nog gewoon van de vorige keer hé.

 

                                    pieterdaens

Pieter Daens, zijn vrouw Louisa Mayart en hun twee dochters Maria en Anna

 

Herkent ge het hier nog een beetje op het Werfplein, Adolf? Het is hier nog niet zoveel veranderd

sedert uw laatste bezoek…

 

 werf houten huis HPIM1722

 Werf - Molenstraat ( foto links © IRPA-KIK, Brussel )

 

werf oude molen HPIM1721 

Oude Dender ( nu Burchtstraat ) met het Molenhuis. Nu zou de molen in het midden van de straat staan.

Op de oude prentkaart zie je achter het witte Molenhuis nog een stukje van de witte gevel van drukkerij Daens

 

 

Ik vind dat het niet goed gaat met Aalst, mijn beste Adolf. Er is teveel miserie onder het werkvolk.

Er moet verandering komen, want dat kan hier zo niet langer. Gisteren nog passeerde ik aan de

garenfabriek hier wat verder en ‘t personeel moest poseren voor de foto.

Kinderen van acht tot pakweg elf jaar! Voor zo’n zwaar werk! En ‘k hoor ze elke morgen om half zes

met hun klompen op de kasseien onder ons raam naar hun werk stappen.

 

personeel Jelie 1868

 

 

 

chipkazegel

 

 

 

 

Ge hebt het al gezien op mijn briefpapier, we noemen het eiland hier

in ’t centrum, tussen oude en nieuwe Dender, Chipka,

naar de Bulgaarse bergpas waar in augustus 1877 een leger van

Russen en Bulgaarse vrijwilligers een eind maakte aan vijf eeuwen

Turkse bezetting.

Wel Adolf, zo vecht ik ook als kleine drukker van een kleine gazet tegen de grote onrechtvaardigheid,

tegen de uitbuiting van de gewone werkman !

 

vismijn-chipka  werf-geeraerts

 Het eiland Chipka, met rechts het Molenhuis en de molen van Geeraerts op 't Werfplein

 

 HPIM1689

 

 

 vismarkt2     HPIM1684

 De ophaalbrug aan de Oude Vismarkt - Oud Hospitaal

 

 

burchtstraat2  HPIM1683

De Oude Dender ( nu Burchtstraat )

 

 

't Is al rond acht uur als pastoor Daens 's anderendaags op het Werfplein de voetgangersbrug

over de Dender oversteekt. Hij kan de woorden van zijn broer van gisterenavond niet loslaten.

Hij wil nu gaan brevieren langs de Dender tot in Erembodegem, maar het lukt hem deze keer niet

zijn hoofd bij de gebedteksten te houden.

 

 

 st-annabrug  HPIM1690

De Dender aan de Sint-Annabrug

 

 

Al wandelend langs het water denkt hij aan de woorden van de paus, Leo XIII, in zijn encycliek

Rerum Novarum. Daarin zegt de Heilige Vader dat de katholieken moeten opletten voor  het gevaar

dat uitgebuite arbeiders in al hun wanhoop op den duur in niks meer gaan geloven.

Pieter had gisteren ook over Rerum Novarum gepraat.

Hij denkt dat er een christendemocratische beweging moet komen die de katholieke partij in de richting

van Rerum Novarum moet helpen denken. Hij zou binnenkort eens met enkele gelijkgestemden willen

afspreken ergens in Okegem, bij Ninove.

 

 

sas  HPIM1693

Het sas tussen de Sint-Annabrug en de Zeebergbrug

 

 

Bij het sas moet hij even glimlachen. Als hij de stroming ziet die daar versnelt, denkt hij aan dat water

van de rivier, dat eigenlijk geen keus heeft, het moet mee in de stroomversnelling.

Alles kan soms plots heel snel gaan, zo is het leven nu eenmaal.

Terwijl hij zo wat filosofeert, krijgt pastoor Daens ineens het gevoel dat de terugkomst naar zijn thuisstad

wel eens iets groots zou kunnen in gang zetten...

 

 

college3a  HPIM1711

 

college2  HPIM1775

 

 

Ja, Adolf Daens, weet ge nog, uw glorietijd op het college van de paters Jezuïeten in de Pontstraat,

altijd de eerste van de klas, de primus perpetuus! Ge ging zelfs jezuïet worden, maar uiteindelijk was

de liefde bekoeld en ging ge naar het seminarie. En ze gaan u hier niet graag meer zien komen,

met die nieuwe christendemocratische beweging van u en uw broer. Ge verscheurt het Katholiek!

 

daens promo.jpg

 

 

 

 

HPIM1772
 

 

 

 


Van welke straat ge ook komt, de Sint-Martinuskerk blijft

altijd imposant. Hier deed ge uw eerste mis, pastoor Daens,

en iedereen was zo enthousiast over uw toen al bezielende

manier om voor een volle kerk te preken. En nu blijft haar poort

voor u als priester gesloten. Ge maakt in uw preken toch maar

iedereen op tegen de rijke bazen!

 

pontstraat HPIM1710

Pontstraat met zij-ingang Sint-Martinuskerk

 

 

grote markt  HPIM1747

 

Op de Grote Markt zijn de conservatieve katholieken aan het vergaderen in de Katholieke Kring l’Union

over die nieuwe partij van de gebroeders Daens.

Voorzitter Charles Woeste is niet te spreken over dit initiatief: voor hem is het onaanvaardbaar dat nu juist

een priester zorgt voor tweedracht binnen de katholieke partij!

Zeker na de woelige schoolstrijd, die nu even bekoeld is, moeten de katholieken één front vormen tegen

socialisten en zeker de liberalen

 

borse   HPIM1745 

De vroegere Katholieke kring L'Union op de markt ( nu restaurant Borse van Amsterdam )

 

 

… en die liberalen zitten wellicht al vanuit de Comte d’Egmont op den hoek te gniffelen over de

katholieke versnippering.

 

compte  HPIM1743

 De Graaf van Egmont op de hoek van de markt, onder de schaduw van het belfort

 

 

Kijk, meneer pastoor, hoe de mensen daar op de Botermarkt naar u kijken, met hun ogen die boekdelen

spreken. Ogen die u vastgrijpen en smeken: meneer pastoor, doe er iets aan, trek ons uit onze miserie.

Als gij de rijke katholieken niet kunt overtuigen, wie dan wel?

 

botermarkt  HPIM1738

Botermarkt, toen overdekt ( nu parking aan de Hopmarkt )

 

 

hopmarkt2  HPIM1739

 Hopmarkt

 

 

daens 1894.jpg 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

daens 1894Ge zijt verkozen, priester Daens, en ge verdient het!

Uw menselijke visie is er één voor de toekomst.

Alleen, gaan uw tegenstrevers dat ook zo zien?

Of gaan ze uw persoon proberen te kraken?

Ge gaat in elk geval niet lang plezier beleven

aan uw overwinning. Wees op uw hoede!

 

 

Hebt ge het al gehoord? De dochters van Pieter Daens moeten naar een andere katholieke school in

Zaventem, want op de “Dames” is ’t hen aangeraden een andere school te zoeken.

 

dames   HPIM1687

 Dames van Maria in de Onderwijsstraat

 

 

Op ’t Keizerlijk Plein is 't voor u precies het hol van de leeuw hé , meneer pastoor, tussen al die huizen van rijke katholieke fabrieksbazen en politiekers. Hebt ge geen schrik?

 

 

keizerlijk plein  HPIM1736

 Keizerlijk Plein

 

 

oud hospitaal kapel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Daens, Uw bisschop heeft u laten weten

dat ge vanaf nu enkel de mis moogt doen

zonder gelovigen in ’t kerkske van ’t Oud Hospitaal.

Anders doet ge toch alleen maar aan politiek!

 

 

 

 

 

 

oudhospitaal    HPIM1733 

 Oud Hospitaal aan de oude Dender ( nu Burchtstraat )

 

 

Meneer pastoor, pas op als ge straks in de Leopoldstraat loopt, want ‘k heb horen zeggen dat de bokken

u gaan opwachten om u een pak slaag te geven!!

Ga anders via de Graanmarkt, dan komt ge ze misschien niet tegen!

 

 

kattestraat2  HPIM1757

 Leopoldstraat ( nu Kattestraat )

 

img031 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Adolf, mijn lieve broer, ge ziet er moe uit.

Er is iets in u gebroken.

Is het omdat de kerk u verbiedt nog priesterkleren te dragen?

Denken ze daarmee ons strijden te kunnen doen stoppen?

Gij zijt sterk genoeg om ook hieraan het hoofd te bieden,

hé Adolf? Of niet?

 

 

 

 

 

 

 

molenstraat6   HPIM1726

 Molenstraat

 

Ik voel mij ziek, Pieter, ik moet herstellen. Ik ga de Molenstraat op bij uw dochter Maria en haar man Jules.

Daar kan ik goed rusten. Hier bij u thuis is het veel te druk voor mij. ’t Is al lastig voor mij, de Molenstraat

naar boven, maar toch ga ik het zo doen. Hou mij niet tegen, Pieter.

 

 

molenstraat7  HPIM1730

 Molenstraat 

 

 

Het enige wat ik verlang is rust. Ik kan mij niet meer weren op mijn sterfbed. Ze dreigen zelfs mij de heilige

sacramenten te weigeren als ik geen vergiffenis vraag voor mijn politieke strijd en mijn ongehoorzaamheid

aan de bisschop.

 

Wat moet ik doen? Ik heb uiteindelijk besloten mij als priester in het reine te stellen tegenover mijn bisschop,

maar ik herroep mijn politieke daden niet.

Is het dan misschien verkeerd om voor het volk op te komen? Heb ik dan verkeerd gedaan met eerlijkheid en

gelijkheid te vragen? Welke dingen ze morgen over mij in de kranten zullen schrijven, over wat ik zou gezegd

hebben en wat niet, ik zal het niet lezen noch horen.

 

Ik zal in alle oprechtheid voor mijn Schepper staan.

 

Scan10013